กระแสการไลฟ์สดปักตะกร้าบน TikTok กลายเป็นรูปแบบการทำ Affiliate Marketing เชิงรุก ที่เสิร์ฟความน่าสนใจทวีขึ้นกว่าการโพสต์คอนเทนต์แล้วแนบลิงก์หลายเท่า เพราะยุคนี้ลูกค้าไม่ได้ต้องการแค่ Value เชิงข้อมูล แต่ต้องการ Value ในเชิงอารมณ์ด้วย
อย่างไรก็ดี โมเดลธุรกิจนี้ยังเป็น ‘ของใหม่’ จึงยังมีอุปสรรคเข้ามาทดสอบให้นักการตลาดต้องเพิ่มบทเรียนในตำราของตัวเองเรื่อยไป 9Conversations อยากเป็นส่วนหนึ่งในการเรียนรู้ไปพร้อมกับคุณ เราจึงรวบรวม ‘ข้อควรระวัง’ ที่ต้องรู้ไว้ก่อนไลฟ์ขายของใน TikTok มาให้แล้ว!
TikTok Live มีมาตั้งแต่เมื่อไหร่?
ถ้าลองย้อนไปในยุคแรกเริ่ม ‘การไลฟ์ในประเทศไทย’ อาจเริ่มจากการใช้แอปพลิเคชันเพื่อการสื่อสารหรือห้องแชทเพื่อพูดคุยสร้างคอมมูนิตี้ ก่อนจะขยับไปสู่แพลตฟอร์มวิดีโอที่ใช้ไลฟ์สตรีมเพื่อขายของโดยเฉพาะ ซึ่งมักมีรูปแบบที่ค่อนข้างเคร่งเครียด เน้นการนำเสนอข้อมูลสินค้าเป็นหลัก
แต่เมื่อ TikTok Live ถือกำเนิดขึ้นในปี 2019 (และเข้าสู่ไทยในปี 2020) มันได้เข้ามา เปลี่ยนเกมไปอย่างสิ้นเชิง! เพราะปริมาณคอนเทนต์ Live Streaming มีสัดส่วนสูงถึง 82% ของวิดีโอทั่วโลก ทำให้ TikTok ไม่รอช้าที่จะคว้าโอกาสนี้
ภายหลังการเปิดตัว TikTok Live ก็ดันยอดคอนเทนต์ไลฟ์ในไทยสูงขึ้นกว่า 131 เท่า! เมื่อแพลตฟอร์มลุยทำ E-commerce เองผ่าน TikTok Shop ก็อนุญาตให้ปักตะกร้าขายของผ่านไลฟ์ได้ จนกลายเป็น โมเดลธุรกิจใหม่ที่ฮอตที่สุด ในทุกวันนี้ เพราะผู้คนเข้ามาดูเพราะความสนุก แต่จบลงด้วยการช้อปปิ้ง!
เช็คลิสต์ก่อน ‘ปลิว’ ! อะไรที่ไม่ควรทำเมื่อขายของบน TikTok Live บ้าง?
เมื่อ “ขึ้นไลฟ์” และปักตะกร้าบน TikTok คุณจำเป็นต้องทำตามกฎหลายข้อ ไม่ว่าจะเป็น หลักการของชุมชน หรือนโยบายเนื้อหาสำหรับ TikTok Shop ซึ่งทั้งหมดสรุปรวมได้เป็น 7 ข้อหลัก ๆ ดังนี้
1. ขึ้นไลฟ์แล้ว ของผิดกฎหมาย “ห้ามขาย” และ “อย่าวางให้กล้องเห็น”
ระบบของ TikTok Live ใช้ Algorithm ในการตรวจจับสิ่งที่ละเมิดหลักการของชุมชน ซึ่งข้อที่สำคัญเป็นอันดับต้น ๆ คือ “สินค้า บริการ และกิจกรรมเชิงพาณิชย์ที่ควบคุม” ได้แก่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยาสูบ ยาเสพติด ของที่เกี่ยวกับการพนัน และธุรกิจผิดกฎหมาย ดังนั้น ในไลฟ์ของคุณจะไม่สามารถปักตะกร้าขายสินค้าเหล่านี้ได้ และตอนไลฟ์ก็ต้องระวังไม่ให้กล้องจับเจอขวด ฉลาก หรือสิ่งของที่สุ่มเสี่ยงถูกตรวจจับเช่นกัน
2. ช็อตเปลี่ยนเสื้อผ้าก็ไม่ได้! TikTok Live แบนสถานเดียว
เรื่องนี้มีให้เห็นบ่อยมากจนกลายเป็น ปัญหาคลาสสิก! ผู้ที่ไลฟ์ขายของบางคนเคยถูกแพลตฟอร์มแบนฟีเจอร์ไลฟ์ เหตุผิดหลักการของชุมชนข้อ “เนื้อหาที่ละเอียดอ่อนและเหมาะสำหรับผู้ใหญ่” เพียงเพราะประมาทให้กล้องจับตอนเปลี่ยนเสื้อผ้าเพื่อลองสินค้าให้ลูกค้าดูหลาย ๆ แบบ จำไว้เลยว่า แม้คนจะเข้าใจว่าไม่ใช่ความตั้งใจ แต่ Algorithm แยกบริบทความตั้งใจของคุณไม่ได้!
3. ระวังหลุดปาก! เผลอพูดกระตุ้นนำทางให้คนออกจาก TikTok ไปซื้อที่อื่น เสี่ยงโดนเตือน ไลฟ์ปลิว
เพราะไม่อยากเสียรายได้ให้แพลตฟอร์มอื่น! เหล่าพ่อค้า/แม่ค้า จึงต้องคิด ‘รหัสลับ’ ขึ้นมา เช่น พูดคำว่า ‘บ้านแดง’ แทน YouTube ‘บ้านเขียว’ แทน LINE และ ‘บ้านฟ้า’ แทน Facebook แต่ถ้าคุณเผลอพูดกระตุ้นหลายครั้งเกินไปแบบเจาะจง เช่น “ไปดูคลิปเต็มกันได้ที่ xxx ในบ้านแดง” หรือ “ไปกดตะกร้าในบ้านเขียวได้เลย” ก็อาจทำให้ Algorithm จับความผิดปกติและเตือนคุณได้เช่นกัน!
4. ติดตะกร้าขายอะไรอยู่ อย่าพูดถึงสินค้าอื่น หรือเอาสินค้าอื่นขึ้นมาเชียร์ขายหน้ากล้อง
กรณีศึกษาที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน คือการที่ผู้ขายติดตะกร้าขายสินค้าชิ้นหนึ่ง และพูดถึงสินค้าชิ้นอื่นพ่วงเข้าไป จบที่การนำสินค้าชิ้นอื่นขึ้นมาตั้งโต๊ะขาย สุดท้ายไลฟ์ปลิวกลางอากาศ!
เรื่องนี้อาจไม่เข้าหลักการของชุมชน แต่ผิด “นโยบายเนื้อหาของ TikTok Shop” ชัดเจน เพราะเนื้อหาในหมวด “ความซื่อสัตย์และความถูกต้อง” ระบุชัดว่า การละเมิดจะเกิดขึ้นเมื่อเนื้อหาไม่ได้มีการโปรโมตสินค้าที่ติดตะกร้าไว้อย่างชัดเจน ซึ่งอาจรวมถึงการแสดงสินค้าที่ไม่ตรงกับในรายการที่ติดตะกร้า การไม่แสดงหรือกล่าวถึงสินค้า หรือการทำกิจกรรมที่ไม่เกี่ยวข้องและไม่มีเจตนาเชิงพาณิชย์ เช่น การพูดคุยหรือเล่นเกมโดยไม่ได้มีการแนะนำสินค้าที่กำลังขายอยู่
จำไว้ว่า: ตั้งใจขายอะไร ต้องพูดถึงสิ่งนั้นให้ชัดเจน!
5. จะดูดคลิปจากไลฟ์ไปใช้ต่อ อย่าลืมขอเจ้าของไลฟ์ และแบรนด์สินค้าก่อน!
สำหรับพ่อค้า / แม่ค้า ที่ทำ Affiliate Marketing อาจมองว่าการติดตะกร้าขายของบน TikTok Live ท่ามกลางบรรยากาศสนุกสนาน น่าจะนำมาใช้ต่อยอดเพื่อสร้าง Conversion เพิ่มได้ ซึ่งก็ถือว่าเป็นความคิดที่ไม่ได้ผิดแต่อย่างใด
หากแต่การที่คุณจะนำคลิปมาใช้ต่อยอด ต้องได้รับอนุญาตจาก Account เจ้าของไลฟ์ (กรณีที่คุณไม่ได้ไลฟ์เอง) และเจ้าของแบรนด์ให้เรียบร้อยเสียก่อน ที่สำคัญ คุณไม่ควรตัดส่วนหนึ่งของไลฟ์แล้วมาโพสต์เป็นคลิปใหม่โดยไม่ดัดแปลง เพราะอาจถูก Algorithm มองว่าจงใจทำซ้ำคอนเทนต์ จึงควรนำมาดัดแปลงเป็นคลิปใหม่ในสไตล์ของคุณเอง ใส่เสียงบรรยาย และตัดประกอบกับฟุตเทจใหม่ที่คุณถ่ายทำเอง
6. เด็กกับ TikTok Live ไม่ควรอยู่ใกล้กัน ต้องระวังความไม่เหมาะสม
ผู้เล่น TikTok จะทราบกันดีว่า TikTok ไม่อนุญาตให้ผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 13 ปี เปิด Account บนแพลตฟอร์มเป็นของตัวเอง แต่ไม่ได้ห้ามให้มีเด็กอยู่ในคลิป หากมีผู้ใหญ่อยู่ในคลิปด้วย
บน TikTok Live ก็เช่นเดียวกัน คุณจึงเห็นคนดังหลายท่าน นำเด็ก ๆ ขึ้น TikTok Live ขายสินค้าติดตะกร้าสร้างสีสันให้กับผู้ชมได้ เพียงแต่การนำเด็กขึ้นร่วมในไลฟ์ ต้องปฏิบัติตามกฎในหน้า “การส่งเสริมผู้ที่ไม่บรรลุนิติภาวะ” กล่าวคือ ต้องมีผู้ใหญ่ (อายุ 18 ปีขึ้นไป) ในไลฟ์ด้วย สินค้าต้องอยู่ในหมวดหมู่ที่ได้รับการอนุญาต เช่น ของเล่นเด็ก หรือเสื้อผ้าเด็ก และเด็กต้องแต่งตัวเหมาะสม ไม่ล่อแหลม ที่สำคัญเด็กต้องไม่เป็นผู้ชักชวนหรือเชียร์ขายผลิตภัณฑ์
7. เรื่อง PDPA เคร่งครัด! อย่าวางเอกสารสำคัญ หรือจ่าหน้าซองไปรษณีย์ ไว้ในจุดที่กล้องเห็นเด็ดขาด
ตอน TikTok Live ติดตะกร้าได้ใหม่ ๆ พ่อค้า/แม่ค้ามือใหม่ พลาดจุดนี้กันมาเยอะมาก! จนทำให้ต้องยื่นอุทธรณ์เสียเวลารออนุมัติไลฟ์ใหม่หลายวัน เพียงเพราะเผลอวางบัตรประชาชน สำเนาเอกสาร หรือที่อยู่ลูกค้าสำหรับติดกล่องไปรษณีย์ทิ้งไว้หน้ากล้อง
เมื่อ Algorithm เห็น TikTok Live จะมองว่าคุณละเมิดหลักการของชุมชน ข้อ “ความเป็นส่วนตัวและความปลอดภัย” ทันที เหตุเพราะคุณเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลของคนอื่นโดยไม่ได้ตั้งใจ
ถึงมีข้อจำกัด แต่ไลฟ์ก็สร้างยอดขายได้ เพียงใช้ ‘กฎทอง’ นี้
ทั้งหมดนี้คือ เช็คลิสต์ข้อควรระวังเมื่อขายของบน TikTok Live ที่เรารวบรวมได้ แต่ถึงแม้จะมีกฎระเบียบมากมาย การไลฟ์ก็ยังคงเป็นช่องทางสร้างยอดขายที่ดีที่สุด เพียงแค่คุณลองทำตาม ‘กฎทอง’ ต่อไปนี้:
- คุมสิ่งที่กล้องเห็น ปลอดภัยที่สุด
- ขายเฉพาะสินค้าที่อยู่ในตะกร้า
- อย่านำผู้ชมออกนอกแพลตฟอร์ม
- เนื้อหา, ผู้ร่วมไลฟ์, เอกสาร ต้องอยู่ในกรอบกฎทุกข้อ
- ขออนุญาตก่อนทุกครั้งก่อนนำคลิปไลฟ์ไปใช้ซ้ำ
ทั้งหมดนี้คือเช็คลิสต์ข้อควรระวังเมื่อขายของบน TikTok Live ที่เรารวบรวมได้ ในอนาคตอาจมีกรณีศึกษาใหม่ ๆ ให้ทั้งเราและคุณได้ค้นพบอีก รวมถึงแพลตฟอร์มเองก็อาจปรับเปลี่ยนหลักการบางข้อ เพื่อให้สอดคล้องกับผู้ชมส่วนมากในอนาคต
หากแบรนด์ของคุณกำลังมองหาอินฟลูเอนเซอร์สำหรับการทำแคมเปญ ไม่ว่าจะเป็นสายไลฟ์สไตล์ ความรู้ รีวิว หรือครีเอเตอร์สายเฉพาะทาง Tellscore พร้อมช่วยดูแลทุกขั้นตอน ตั้งแต่การวางกลยุทธ์ คัดเลือกอินฟลูเอนเซอร์ ไปจนถึงวัดผล เริ่มแคมเปญกับ Tellscore ได้เลยที่ Line: https://page.line.me/082utsxk
ยังมีภาษีอะไรที่ครีเอเตอร์ต้องจ่ายอีกไหม?
จักรวาลภาษียังไม่หมดแต่เพียงเท่านี้ ยังมีภาษีบางประเภทที่คุณอาจจะต้องจ่ายเพิ่มเติม ไม่ว่าจะเป็น
- ภาษีโฆษณาออนไลน์: หากซื้อโฆษณาบน Facebook, TikTok, YouTube และอื่น ๆ ตอนนี้ต้องจ่าย VAT 7% แล้ว (ไม่ต้องกังวล เพราะเขาจะเรียกเก็บในบิลเดียว ตอนคุณชำระค่า Ad)
- ภาษีศุลกากรและนำเข้า: เวลาสั่งซื้อกล้องโปร ไมค์ คอมพิวเตอร์ หรืออุปกรณ์การถ่ายทำจากต่างประเทศ คุณต้องเสียภาษีส่วนนี้เพิ่มเติม
- อื่น ๆ เช่น ภาษีป้ายโฆษณา ภาษีที่ดิน ภาษีจากการลงทุน
